Szko\u0142a demokratyczna zdecydowanie r\u00f3\u017cni si\u0119 od tradycyjnej. Jak sama nazwa wskazuje, istot\u0105 jej dzia\u0142ania jest zasada demokracji. Oznacza to, \u017ce zar\u00f3wno uczniowie, jak i nauczyciele decyduj\u0105 o bie\u017c\u0105cych sprawach plac\u00f3wki. Poza tym dzieci maj\u0105 pe\u0142n\u0105 decyzyjno\u015b\u0107 w kwestii tego jak, kiedy i czego b\u0119d\u0105 si\u0119 uczy\u0107. Sprawd\u017a w naszym artykule, jak wygl\u0105daj\u0105 zaj\u0119cia w szkole demokratycznej w Polsce i na \u015bwiecie. <\/p>\n\n\n\n
Wiele os\u00f3b zastanawia si\u0119, co to jest szko\u0142a demokratyczna<\/strong>. M\u00f3wi\u0105c najpro\u015bciej, szko\u0142a demokratyczna to model nauczania, kt\u00f3ry odzwierciedla zasady dzia\u0142ania spo\u0142ecze\u0144stwa demokratycznego w edukacji. W praktyce oznacza to, \u017ce uczniowie decyduj\u0105 kiedy, jak i czego si\u0119 ucz\u0105, a zatem bior\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za ca\u0142y proces. Ide\u0105 edukacji demokratycznej jest brak przymusu oraz indywidualizm. Pierwsza szko\u0142a demokratyczna Summerhill zosta\u0142a za\u0142o\u017cona w 1921 roku przez Alexandra Sutherlanda Neilla w brytyjskim hrabstwie Suffolk. <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Obecnie wi\u0119kszo\u015b\u0107 plac\u00f3wek kontynuuj\u0105cych tradycj\u0119 edukacji demokratycznej<\/strong> wzoruje si\u0119 na ameryka\u0144skiej Sudbury Valley School, kt\u00f3ra powsta\u0142a w 1968 roku w Massachusetts. Szko\u0142y Sudbury generalnie dzia\u0142aj\u0105 na podstawie tych samych zasad, ale ze wzgl\u0119du na to, \u017ce znajduj\u0105 si\u0119 one w r\u00f3\u017cnych pa\u0144stwach na ca\u0142ym \u015bwiecie (m.in. w Izraelu, Kanadzie, Japonii, Australii i krajach europejskich), mog\u0105 nieznacznie r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 od siebie pod wzgl\u0119dem formalnym.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Sprawd\u017a r\u00f3wnie\u017c: System o\u015bwiaty w Finlandii <\/a><\/p>\n\n\n\n Szko\u0142a demokratyczna funkcjonuje na zupe\u0142nie odmiennych zasadach, ni\u017c szko\u0142a tradycyjna. Przyjrzyjmy si\u0119 por\u00f3wnaniu tych dw\u00f3ch modeli edukacji. <\/p>\n\n\n\n W szko\u0142ach tradycyjnych nauczyciel znajduje si\u0119 wy\u017cej w hierarchii ni\u017c ucze\u0144. Jego zadaniem jest podejmowanie decyzji, ustalanie zasad, wymierzanie kar czy przyznawanie nagr\u00f3d. Kieruje si\u0119 on przepisami oraz regulacjami programowymi, wyznaczonymi przez Ministerstwo Edukacji Narodowej. Te z kolei wymusza na nauczycielach rol\u0119 nadzorc\u00f3w, kt\u00f3rzy maj\u0105 czuwa\u0107 nad uczniami.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n W odr\u00f3\u017cnieniu od plac\u00f3wek szkolnych demokratycznych<\/strong>, w szkole tradycyjnej uczniowie s\u0105 unieruchomieni w \u0142awkach, o czym cz\u0119sto wspomina\u0142a Maria Montessori<\/a>, pionierka jednego z najpopularniejszych system\u00f3w edukacyjno-wychowawczych na \u015bwiecie. Maj\u0105 oni podporz\u0105dkowa\u0107 si\u0119 poleceniom nauczycieli, a tak\u017ce wpasowa\u0107 w narzucon\u0105 form\u0119. Powszechny system edukacji nie bierze pod uwag\u0119 indywidualizmu ucznia, jego zainteresowa\u0144, pasji oraz kierunk\u00f3w, w jakich chce si\u0119 rozwija\u0107. Sprzyja za to rywalizacji i walce o oceny, wymusza grzeczne zachowanie pod gro\u017ab\u0105 kary oraz nakazuje przyswajanie ogromnych porcji materia\u0142u teoretycznego. Uczniowie ze wszystkich si\u0142 pr\u00f3buj\u0105 sprosta\u0107 wymaganiom. Je\u015bli im si\u0119 to nie uda – otrzymuj\u0105 \u0142atk\u0119 s\u0142abych, trudnych lub gorszych. W efekcie \u017cyj\u0105 pod ci\u0105g\u0142\u0105 presj\u0105, trac\u0105 wiar\u0119 we w\u0142asne mo\u017cliwo\u015bci, s\u0105 zestresowani oraz zniech\u0119ceni do szko\u0142y. Nic dziwnego, \u017ce nie maj\u0105 motywacji do nauki. Z kolei Ci uczniowie, kt\u00f3rzy przyporz\u0105dkowuj\u0105 si\u0119 narzuconym regu\u0142om, bardzo cz\u0119sto ucz\u0105 si\u0119 nie dla siebie, lecz dla dobrych ocen. Tym sposobem bardzo szybko zapominaj\u0105, czego si\u0119 nauczyli, aby zrobi\u0107 miejsce dla kolejnych porcji materia\u0142u. Nie maj\u0105 oni r\u00f3wnie\u017c czasu na rozwijanie swoich zainteresowa\u0144 i pasji.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Po opuszczeniu mur\u00f3w szko\u0142y m\u0142odzi ludzie s\u0105 zagubieni i zdezorientowani. Nie potrafi\u0105 odnale\u017a\u0107 si\u0119 w nowej rzeczywisto\u015bci bez schematu, kt\u00f3ry dotychczas m\u00f3wi\u0142 im, jak maj\u0105 \u017cy\u0107.<\/p>\n\n\n\n W odr\u00f3\u017cnieniu od tradycyjnych plac\u00f3wek, szko\u0142y demokratyczne<\/strong> dzia\u0142aj\u0105 zgodnie z zasad\u0105, \u017ce ka\u017cdy ucze\u0144 ma prawo decydowa\u0107 o czasie i procesie swojego rozwoju. Ich celem nie jest zdobycie teoretycznej wiedzy og\u00f3lnej, ale wykszta\u0142cenie w m\u0142odym cz\u0142owieku cech, kt\u00f3re s\u0105 niezb\u0119dne do znalezienia w przysz\u0142o\u015bci dobrej pracy<\/a> – indywidualizmu, kreatywno\u015bci, logicznego my\u015blenia, umiej\u0119tno\u015bci wyci\u0105gania wniosk\u00f3w, samodzielno\u015bci i odpowiedzialno\u015bci. Poza tym uczniowie maj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci zdobycia kompetencji spo\u0142ecznych, ucz\u0105 si\u0119 budowania relacji, rozwi\u0105zywania problem\u00f3w, osi\u0105gania za\u0142o\u017conych cel\u00f3w, zasad spo\u0142ecznych, radzenia sobie ze stresem, a tak\u017ce rozwijaj\u0105 si\u0119 w interesuj\u0105cych ich kierunkach. <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Edukacja demokratyczna<\/strong> pozwala na eksperymentowanie, odchodzi od sztywnych ram, w kt\u00f3rych ucze\u0144 musi zrealizowa\u0107 narzucony mu program. Opiera si\u0119 na idei m\u00f3wi\u0105cej, \u017ce nauka jest prawem, a nie obowi\u0105zkiem cz\u0142owieka. Inn\u0105 rol\u0119 pe\u0142ni r\u00f3wnie\u017c nauczyciel. Po pierwsze, nie narzuca on swojego punktu widzenia. W zale\u017cno\u015bci od zasad panuj\u0105cych w danej plac\u00f3wce demokratycznej mo\u017ce on wystawia\u0107 oceny lub nie. W cz\u0119\u015bci szk\u00f3\u0142 rezygnuje si\u0119 jednak z systemu ocen, kar i nagr\u00f3d. Rol\u0105 nauczyciela jest pomaganie uczniom w tym, czego sami nie potrafi\u0105 zrobi\u0107. <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Czym jeszcze wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 edukacja demokratyczna<\/strong>? Decyzje dotycz\u0105ce bie\u017c\u0105cych spraw, sposob\u00f3w dzia\u0142ania czy rozwi\u0105za\u0144 konflikt\u00f3w, podejmuje si\u0119 wsp\u00f3lnie drog\u0105 g\u0142osowania. G\u0142os ucznia ma t\u0119 sam\u0105 wag\u0119, co g\u0142os nauczyciela. Uczestnictwo w tworzeniu zasad sprawia, \u017ce dzieci ch\u0119tniej ich przestrzegaj\u0105. Poza tym s\u0105 \u015bwiadome, \u017ce ich decyzje wp\u0142ywaj\u0105 na rzeczywisto\u015b\u0107. W ten spos\u00f3b do\u015bwiadczaj\u0105 ci\u0119\u017caru konsekwencji na w\u0142asnej sk\u00f3rze. <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\nSzko\u0142a demokratyczna a tradycyjna – r\u00f3\u017cnice<\/h2>\n\n\n\n
Szko\u0142a tradycyjna<\/h3>\n\n\n\n
Szko\u0142a demokratyczna<\/h3>\n\n\n\n