System edukacji w Wielkiej Brytanii zdecydowanie r\u00f3\u017cni si\u0119 od polskiego. Uczniowie na Wyspach zdaj\u0105 o wiele wi\u0119cej egzamin\u00f3w ko\u0144cowych, a tak\u017ce musz\u0105 p\u0142aci\u0107 czesne za studia. Sprawd\u017a, jak wygl\u0105da brytyjski system edukacji od przedszkola do studi\u00f3w wy\u017cszych. <\/p>\n\n\n\n
Zjednoczone Kr\u00f3lestwo jest monarchi\u0105 konstytucyjn\u0105 po\u0142o\u017con\u0105 w Europie Zachodniej. W jej sk\u0142ad wchodz\u0105 cztery niezale\u017cne pa\u0144stwa: Anglia, Walia, Szkocja oraz Irlandia P\u00f3\u0142nocna. W zwi\u0105zku z tym system edukacji w Wielkiej Brytanii<\/strong> jest zdecentralizowany, a ka\u017cdy kraj posiada w\u0142asne przepisy o\u015bwiatowe podlegaj\u0105ce konkretnym rz\u0105dom. Najbardziej zbli\u017cone s\u0105 systemy szkolnictwa w Anglii oraz Walii, kt\u00f3re prawnie reguluje Parlament Brytyjski w Westminsterze. Oddzielna legislacja dotyczy Irlandii P\u00f3\u0142nocnej oraz Szkocji, gdzie zajmuj\u0105 si\u0119 tym Zgromadzenie P\u00f3\u0142nocnej Irlandii oraz Szkocki Parlament. Brytyjski system edukacji r\u00f3\u017cni si\u0119 zatem pod k\u0105tem administracyjnym, organizacyjnym, systemu klasyfikacyjnego, terminologii, nominacji plac\u00f3wek o\u015bwiatowych i nadzoru. W Anglii, Walii i Szkocji prawn\u0105 stron\u0119 o\u015bwiaty reguluj\u0105 ustawy edukacyjne, kt\u00f3re s\u0105 tak\u017ce uzupe\u0142niane przez zarz\u0105dzenia w\u0142adz lokalnych. <\/p>\n\n\n\n System edukacji obowi\u0105zkowej w Zjednoczonym Kr\u00f3lestwie obejmuje szko\u0142\u0119 podstawow\u0105 oraz \u015bredni\u0105. Uczniowie rozpoczynaj\u0105 nauk\u0119 oko\u0142o 5. roku \u017cycia, a ko\u0144cz\u0105 j\u0105 maj\u0105c 16 lat. Jedynie system edukacji w Anglii<\/strong> zak\u0142ada, \u017ce m\u0142odzie\u017c do uko\u0144czenia 18. roku ma obowi\u0105zek uczestniczenia w jednej z nast\u0119puj\u0105cych form kszta\u0142cenia:<\/p>\n\n\n\n System o\u015bwiaty w Wielkiej Brytanii dzieli si\u0119 na cztery etapy:<\/p>\n\n\n\n Brytyjski system edukacji dzieli si\u0119 na 5 etap\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n Pierwszym nieobowi\u0105zkowym etapem edukacji w Wielkiej Brytanii<\/strong> jest przedszkole. Chocia\u017c dla ka\u017cdego kraju obowi\u0105zuje okre\u015blony wymiar godzin, jakie dzieci mog\u0105 sp\u0119dzi\u0107 w plac\u00f3wce bezp\u0142atnie, najcz\u0119\u015bciej jest on niewystarczaj\u0105cy, a rodzice musz\u0105 wnosi\u0107 dodatkowe op\u0142aty, aby go przed\u0142u\u017cy\u0107. Z tego powodu opieka przedszkolna w Wielkiej Brytanii uchodzi za jedn\u0105 z najdro\u017cszych w ca\u0142ej Europie. Dla trzy- i czterolatk\u00f3w przedszkole w Anglii finansowane jest do 570 godzin rocznie, co daje zaledwie 15 godzin tygodniowo. Je\u017celi oboje rodzic\u00f3w pracuj\u0105 i zarabiaj\u0105 co najmniej \u015bredni\u0105 krajow\u0105, mog\u0105 liczy\u0107 na bezp\u0142atn\u0105 opiek\u0119 w wymiarze 30 godzi tygodniowo. W niekt\u00f3rych przypadkach dziecko mo\u017ce i\u015b\u0107 do przedszkola ju\u017c w wieku 2 lat – tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 maj\u0105 ci rodzice, kt\u00f3rzy pobieraj\u0105 okre\u015blony zasi\u0142ek. Opr\u00f3cz op\u0142at za dodatkowe godziny sp\u0119dzone w plac\u00f3wce, obowi\u0105zkiem opiekun\u00f3w jest r\u00f3wnie\u017c pokrycie op\u0142at za posi\u0142ki, pieluchy oraz wycieczki. <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Bezp\u0142atna wymiar opieki w pozosta\u0142ych krajach Zjednoczonego Kr\u00f3lestwa wynosi: 600 godzin rocznie w Szkocji, 30 godzin tygodniowo w Walii oraz 475 godzin rocznie w Irlandii P\u00f3\u0142nocnej. <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Przedszkole w Wielkiej Brytanii<\/strong>, cho\u0107 jest cz\u0119\u015bci\u0105 systemu edukacyjnej, nakierowane jest na rozw\u00f3j spo\u0142eczny i kreatywny. Maluchy sp\u0119dzaj\u0105 czas na \u015bpiewaniu piosenek, malowaniu, rysowaniu oraz innych artystycznych zaj\u0119ciach. Plac\u00f3wka ma przyzwyczai\u0107 je do sp\u0119dzania czasu bez rodzic\u00f3w oraz przygotowa\u0107 do nauki w szkole podstawowej. W niekt\u00f3rych przedszkolach obowi\u0105zuj\u0105 mundurki w postaci swetra lub koszulki z logo. <\/p>\n\n\n\n Szko\u0142a podstawowa jest pierwszym obowi\u0105zkowym etapem edukacji w Wielkiej Brytanii<\/strong>. W zale\u017cno\u015bci od pa\u0144stwa, dzieci rozpoczynaj\u0105 nauk\u0119 w miedzy 4. a 5. rokiem \u017cycia i kontynuuj\u0105 j\u0105 do uko\u0144czenia 11 r.\u017c. Szko\u0142a podstawowa w Wielkiej Brytanii trwa 6 lat i jest podzielona na dwa stopnie, kt\u00f3re ko\u0144cz\u0105 si\u0119 egzaminami:<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Istniej\u0105 r\u00f3wnie\u017c Combined infant and junior schools<\/em>, czyli szko\u0142y \u0142\u0105cz\u0105ce plac\u00f3wki wymienione powy\u017cej. Ucz\u0119szczaj\u0105 do nich dzieci w wieku od 5 do 11 lat. Podobnie jak w szko\u0142ach w USA<\/a> po obu etapach uczniowie zdaj\u0105 egzaminy SATs. Obowi\u0105zuje ocena opisowa, w kt\u00f3rej wskazane s\u0105 s\u0142abe oraz mocne strony ucznia. Raport zawiera tak\u017ce dane dotycz\u0105ce post\u0119p\u00f3w w nauce z poszczeg\u00f3lnych zaj\u0119\u0107 i przedmiot\u00f3w stanowi\u0105cych podstaw\u0119 programow\u0105. Ze szko\u0142y podstawowej ucze\u0144 automatycznie przechodzi do szko\u0142y \u015bredniej. <\/p>\n\n\n\n Kolejnym obowi\u0105zkowym etapem brytyjskiego systemu edukacji <\/strong>jest szko\u0142a \u015brednia I stopnia. Ucz\u0119szczaj\u0105 do niej dzieci w wieku od 11 do 16 lat. Podobnie jak w przypadku szko\u0142y podstawowej, jest ona podzielona na dwa stopnie:<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Przez pierwsze trzy lata nauki w szkole \u015bredniej uczniowie odbywaj\u0105 zaj\u0119cia z j\u0119zyka angielskiego, matematyki, przedmiot\u00f3w \u015bcis\u0142ych, przedmiot\u00f3w humanistycznych oraz j\u0119zyka obcego nowo\u017cytnego. Opr\u00f3cz tego, ka\u017cda szko\u0142a posiada swoj\u0105 list\u0119 przedmiot\u00f3w fakultatywnych, z kt\u00f3rych uczniowie wybieraj\u0105 kilka. S\u0105 to an przyk\u0142ad \u0142acina, muzyka, nauka o sporcie, teatr, sztuka, technologia projektowania czy informatyka. Oko\u0142o 13 roku \u017cycia ucze\u0144 ponownie zdaje egzaminy SATs, kt\u00f3re ko\u0144cz\u0105 etap key stage 3. W tym przypadku obowi\u0105zuje skala ocen od 8 (najwy\u017cszy) do 1 (ucze\u0144 nie zdaje). <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Przez dwa ostatnie lata edukacji w szkole \u015bredniej, m\u0142odzie\u017c uczy si\u0119 do egzaminu ko\u0144cowego GCSE, kt\u00f3ry jest odpowiednikiem polskiego egzaminu \u00f3smoklasisty. Uczniowie podchodz\u0105 \u015brednio do 9-12 test\u00f3w z puli 45 przedmiot\u00f3w. Niekt\u00f3re z nich s\u0105 obowi\u0105zkowej, na przyk\u0142ad j\u0119zyk i literatura angielska, matematyka, jeden przedmiot \u015bcis\u0142y (chemia, fizyka, informatyka), j\u0119zyk obcy, geografia lub historia, projektowanie i technologia, sztuka oraz wychowanie fizyczne. W zale\u017cno\u015bci od szko\u0142y lub profilu, ucze\u0144 mo\u017ce by\u0107 zobowi\u0105zany do zdania np. j\u0119zyka walijskiego (w Walii), biznesu, in\u017cynierii i innych. Pozosta\u0142e przedmioty uczniowie wybieraj\u0105 wed\u0142ug w\u0142asnych preferencji. Oceny w Wielkiej Brytanii<\/strong> za egzamin GSCE s\u0105 literowe – od A (najwy\u017cszy wynik), przed G (najni\u017cszy wynik) do U (ucze\u0144 nie zdaje). Szkockim odpowiednikiem egzaminu GCSE jest Scottish Qualifications Certificate<\/em> (SQC).<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Po uzyskaniu dyplomu nastolatek mo\u017ce zako\u0144czy\u0107 nauk\u0119 i rozpocz\u0105\u0107 prac\u0119. Wyj\u0105tek stanowi system szkolnictwa w Anglii<\/strong>, kt\u00f3ry zak\u0142ada, \u017ce m\u0142ody cz\u0142owiek powinien kszta\u0142ci\u0107 si\u0119 do 18. roku \u017cycia. Mo\u017ce on zatem kontynuowa\u0107 nauk\u0119 w szkole \u015bredniej II stopnia, rozpocz\u0105\u0107 sta\u017c zawodowy lub wolontariat po\u0142\u0105czony z kszta\u0142ceniem w niepe\u0142nym wymiarze godzin.<\/p>\n\n\n\n Szko\u0142a \u015brednia II stopnia przeznaczona jest dla tych uczni\u00f3w, kt\u00f3rzy s\u0105 zdecydowani kontynuowa\u0107 nauk\u0119 do 18. lub maksymalnie 19. roku \u017cycia. Mog\u0105 oni uczy\u0107 si\u0119 w dw\u00f3ch szko\u0142ach \u015brednich:<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n W przypadku egzamin\u00f3w A-levels r\u00f3wnie\u017c mamy do czynienia z literow\u0105 skal\u0105 ocen – od A (ocena najwy\u017csza) od E (ocena najni\u017csza).<\/p>\n\n\n\n Ostatnim etapem systemu szkolnictwa w Wielkiej Brytanii jest szko\u0142a wy\u017csza (higher education). Edukacja wy\u017csza w Zjednoczonym Kr\u00f3lestwie jest dwustopniowa – dzieli si\u0119 na studia licencjackie (undergraduate), kt\u00f3re trwaj\u0105 3-4 lata oraz magisterskie (postgraduate), trwaj\u0105ce 1-2 lat. Uniwersytety w Wielkiej Brytanii <\/strong>s\u0105 podzielone na \u201estare\u201d oraz \u201enowe\u201d. Uczelnie i politechniki \u201estare\u201d to grupa 50 presti\u017cowych plac\u00f3wek z wieloletni\u0105 tradycj\u0105 oraz najwy\u017cszymi standardami nauczania, np. Oksford czy Cambridge. Ich uko\u0144czenie umo\u017cliwia m\u0142odemu cz\u0142owiekowi znalezienie dobrze p\u0142atnej pracy. Uczelnie \u201enowe\u201d to te powsta\u0142e po 1992 roku, kt\u00f3re nie maj\u0105 tak wysokich pozycji na rynku edukacyjnym. Oferuj\u0105 one kursy modu\u0142owe oraz szkolenia zawodowe. Dostanie si\u0119 do nich jest o wiele \u0142atwiejsze ni\u017c w przypadku \u201estarych\u201d uczelni. Ka\u017cda plac\u00f3wka ma w\u0142asn\u0105 polityk\u0119 naboru student\u00f3w. Zazwyczaj wystarcza dyplom uko\u0144czenia szko\u0142y \u015bredniej, jednak niekt\u00f3re organizuj\u0105 egzaminy wst\u0119pne, np. wspomniane ju\u017c Oksford oraz Cambridge. Dostanie si\u0119 na te uczelnie u\u0142atwia r\u00f3wnie\u017c posiadanie matury mi\u0119dzynarodowej<\/a>. <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Studia na uczelniach w Anglii s\u0105 p\u0142atne, a maksymalne czesne wynosi nawet 10 tys. funt\u00f3w rocznie. Ogromne sumy b\u0119d\u0105 musieli zap\u0142aci\u0107 r\u00f3wnie\u017c ci przyszli studenci, kt\u00f3rzy chc\u0105 studiowa\u0107 w Szkocji, Walii oraz Irlandii P\u00f3\u0142nocnej. <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\nObowi\u0105zkowa edukacja w Wielkiej Brytanii<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Poziomy kszta\u0142cenia w Wielkiej Brytanii<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Szko\u0142a w Wielkiej Brytanii – etapy<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Przedszkole<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Szko\u0142a podstawowa<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Szko\u0142a \u015brednia I stopnia<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Szko\u0142a \u015brednia II stopnia<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Studia w Wielkiej Brytanii<\/strong><\/h2>\n\n\n\n