Pedagogika Janusza Korczaka opiera si\u0119 na partnerstwie mi\u0119dzy dzieckiem a wychowawc\u0105, uznaniu podstawowych praw najm\u0142odszych, a tak\u017ce traktowaniu ich na r\u00f3wni z doros\u0142ymi. Sprawd\u017a, jakie s\u0105 metody korczakowskie i dowiedz si\u0119, dlaczego warto je stosowa\u0107 w domu i szkole. <\/p>\n\n\n\n
Janusz Korczak, a w\u0142a\u015bciwie Henryk Goldszmit, by\u0142 polsko-\u017cydowskim lekarzem, pedagogiem i pisarzem, a tak\u017ce prekursorem praw dziecka oraz tw\u00f3rc\u0105 systemu wychowawczego opartego na d\u0105\u017ceniach i potrzebach najm\u0142odszych. Powo\u0142anie pedagogiczne by\u0142o ca\u0142ym jego \u017cyciem. Cho\u0107 nie mia\u0142 w\u0142asnych dzieci, sta\u0142 si\u0119 przybranym ojcem dla kilkuset sierot. Jak sam o sobie m\u00f3wi\u0142:<\/p>\n\n\n\n
Za syna wybra\u0142em ide\u0119 s\u0142u\u017cenia dziecku i jego sprawie.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n
My\u015bl pedagogiczn\u0105 Janusza Korczaka<\/strong> mo\u017cna uj\u0105\u0107 w jego w\u0142asnych, kr\u00f3tkich s\u0142owach: Nie ma dzieci \u2013 s\u0105 ludzie, ale o innej skali poj\u0119\u0107, innym zasobie do\u015bwiadczenia, innych pop\u0119dach, innej grze uczu\u0107.<\/em> Po otrzymaniu dyplomu lekarza w marcu 1905 roku rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 w Szpitalu dla Dzieci im. Berson\u00f3w i Bauman\u00f3w, gdzie obserwowa\u0142 ma\u0142ych pacjent\u00f3w w sytuacji niepasuj\u0105cej do wizji beztroskiego dzieci\u0144stwa. To do\u015bwiadczenie powraca\u0142o do niego w p\u00f3\u017aniejszych latach. W \u201ePami\u0119tnikach i innych pismach z getta\u201d napisa\u0142: Szpital pokaza\u0142 mi, jak godnie, rozumnie i dojrzale umie umiera\u0107 dziecko<\/em>.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Korczak rozsta\u0142 si\u0119 ze szpitalem w 1912 roku. Wtedy r\u00f3wnie\u017c za\u0142o\u017cy\u0142 Dom Sierot dla dzieci \u017cydowskich przy ulicy Krochmalnej (dzisiejszej Jaktorowskiej) w Warszawie. Siedem lat p\u00f3\u017aniej z jego inicjatywy powsta\u0142 bli\u017aniaczy zak\u0142ad wychowawczy Nasz Dom, dla dzieci pochodzenia polskiego. Podopiecznymi Korczaka by\u0142y maluchy wywodz\u0105ce si\u0119 z rodzin ubogich, kt\u00f3re boryka\u0142y si\u0119 z r\u00f3\u017cnymi k\u0142opotami wychowawczymi. Pedagog dociera\u0142 do nich dzi\u0119ki indywidualnym formom dialogu, dobieranym do ich temperamentu oraz potrzeb. W plac\u00f3wkach obowi\u0105zywa\u0142a zasada, \u017ce ka\u017cdy wychowanek jest gospodarzem, kierownikiem i pracownikiem. Dzieci\u0119ca spo\u0142eczno\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0142a na r\u00f3wnych prawach, opartych na sprawiedliwym podziale obowi\u0105zk\u00f3w i braterstwie. Pedagog w codziennej pracy z dzie\u0107mi wykorzystywa\u0142 nowatorskie metody i narz\u0119dzia, na przyk\u0142ad tablic\u0119 do porozumiewania si\u0119, gazetk\u0119 dzieci\u0119c\u0105, czy szaf\u0119 rzeczy znalezionych. Do dzi\u015b s\u0105 one stosowane w szko\u0142ach korczakowskich<\/strong>, szko\u0142ach alternatywnych<\/a> i tradycyjnych.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Korczak wraz z pracownikami Domu Sierot oraz oko\u0142o 200 wychowankami, zosta\u0142 wywieziony do obozu zag\u0142ady w Treblince podczas tzw. wielkiej akcji likwidacyjnej warszawskiego getta. Cho\u0107 proponowano mu uwolnienie, nie opu\u015bci\u0142 swoich podopiecznych i towarzyszy\u0142 im do ostatnich chwil \u017cycia. Zgin\u0105\u0142 5 lub 7 sierpnia 1942 roku. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie jest symbolem bezgranicznego oddania dzieciom i s\u0142u\u017cenia ich sprawom.<\/p>\n\n\n\n
Jakie ksi\u0105\u017cki napisa\u0142 Janusz Korczak?<\/h3>\n\n\n\n
Dorobek pisarski Janusza Korczaka obejmuje ponad dwadzie\u015bcia ksi\u0105\u017cek oraz oko\u0142o tysi\u0105c tekst\u00f3w drukowanych kilkudziesi\u0119ciu pismach. Na jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 powie\u015bci dla doros\u0142ych i dzieci (m.in. znany i lubiany po dzi\u015b dzie\u0144 \u201eKr\u00f3l Maciu\u015b Pierwszy\u201d), a tak\u017ce opowiadania, utwory teatralne i prace pedagogiczne. <\/p>\n\n\n\n
Na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje ponadczasowy esej \u201eJak kocha\u0107 dziecko\u201d, czyli jedno z najwa\u017cniejszych dzie\u0142 pedagoga przet\u0142umaczone na wiele j\u0119zyk\u00f3w. Janusz Korczak<\/strong> bada w nim sytuacj\u0119 dziecka w rodzinie w odniesieniu do dziecka samego w sobie, jego rodzic\u00f3w i zwi\u0105zk\u00f3w mi\u0119dzy nimi. Inne wa\u017cne utwory autorstwa Korczaka to \u201ePrawo dziecka do szacunku\u201d, \u201ePrawid\u0142a \u017cycia. Pedagogika dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy\u201d, \u201ePedagogika \u017cartobliwa\u201d oraz \u201eMomenty wychowawcze\u201d. <\/p>\n\n\n\n
Pedagogika Korczaka – za\u0142o\u017cenia<\/h2>\n\n\n\n
Janusz Korczak wskazywa\u0142 potrzeb\u0119 uznania dziecka za warto\u015bciowego cz\u0142owieka ju\u017c w momencie jego narodzin. Podkre\u015bla\u0142 tak\u017ce, \u017ce maluch nie mo\u017ce by\u0107 przedmiotem manipulacji doros\u0142ych. Jednym z najwa\u017cniejszych postulat\u00f3w tego wybitnego pedagoga by\u0142o partnerstwo mi\u0119dzy dzieckiem a wychowawc\u0105, oparte na wzajemnym zaufaniu, pe\u0142nym porozumieniu stron, wsp\u00f3lnym podejmowaniu decyzji i dzia\u0142aniu. Inne za\u0142o\u017cenia systemu pedagogicznego Janusza Korczaka<\/strong> to:<\/p>\n\n\n\n
- g\u0142\u0119boki szacunek do dziecka (le\u017c\u0105cy r\u00f3wnie\u017c u podstaw pedagogiki Montessori<\/a>),<\/li>
- zapewnienie dziecku prawa do opieki, <\/li>
- odpowiedzialno\u015b\u0107 ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa za warunki \u017cycia dziecka, <\/li>
- ci\u0105g\u0142e poszukiwanie i pog\u0142\u0119bianie wiedzy o dziecku, <\/li>
- stosowanie w dzia\u0142aniach pedagogicznych takich technik, kt\u00f3re wynikaj\u0105 z za\u0142o\u017ce\u0144 danego systemu opieku\u0144czo-wychowawczego.<\/li><\/ul>\n\n\n\n
Pogl\u0105dy i postawa pedagogiczna Janusza Korczaka <\/h3>\n\n\n\n
Do najbardziej znanych pogl\u0105d\u00f3w Janusza Korczaka zalicza si\u0119:<\/p>\n\n\n\n
- potrzeb\u0119 indywidualnego podej\u015bcia wychowawcy do ka\u017cdego dziecka,<\/li>
- zauwa\u017cenie i podkre\u015blanie wyj\u0105tkowej roli dziecka w \u017cyciu spo\u0142ecznym,<\/li>
- akcentowanie i przestrzeganie praw dziecka. <\/li><\/ul>\n\n\n\n
Prawa dziecka wed\u0142ug Korczaka<\/h2>\n\n\n\n
Korczak, aktywnie uczestnicz\u0105c w \u017cyciu dzieci oraz obserwuj\u0105c ich rozw\u00f3j, apelowa\u0142 do wychowawc\u00f3w i rodzic\u00f3w, aby respektowali ich prawa. Pedagog sam stworzy\u0142 katalog, kt\u00f3ry prawdopodobnie da\u0142 podwaliny do stworzenia Konwencji o prawach dziecka \u2013 najwa\u017cniejszego dokumentu mi\u0119dzynarodowego, chroni\u0105cego dobro najm\u0142odszych, uchwalonego przez Zgromadzenie Og\u00f3lne Narod\u00f3w Zjednoczonych w 1989 roku. Prawa dziecka wg Korczaka<\/strong> to:<\/p>\n\n\n\n
- prawo do szacunku – pedagog domaga\u0142 si\u0119 szacunku dla ka\u017cdego dziecka. Powinno by\u0107 ono traktowane jako podmiot, poniewa\u017c rozwija si\u0119 dzi\u0119ki w\u0142asnej aktywno\u015bci,<\/li>
- prawo do niewiedzy – to, co jest jasne i oczywiste dla osoby doros\u0142ej, dla dziecka jest nieznane oraz niezrozumia\u0142e. Z tego powodu nale\u017cy wspiera\u0107 je w procesie poznawania \u015bwiata. Wa\u017cne, aby doros\u0142y uzbroi\u0142 si\u0119 w wyrozumia\u0142o\u015b\u0107 oraz cierpliwo\u015b\u0107 wobec nieko\u0144cz\u0105cych si\u0119 pyta\u0144 dzieci, a tak\u017ce rozs\u0105dek w spojrzeniu na pope\u0142niane b\u0142\u0119dy, kt\u00f3re wynikaj\u0105 z niewiedzy,<\/li>
- prawo do niepowodze\u0144 i \u0142ez – ka\u017cdy maluch ma prawo do z\u0142o\u015bci oraz gniewu. Doros\u0142y nie powinien oskar\u017ca\u0107 go za niepowodzenia, ale towarzyszy\u0107 mu podczas zdobywania \u017cyciowego do\u015bwiadczenia,<\/li>
- prawo do upadk\u00f3w – upadek jest rzecz\u0105 naturaln\u0105. Wychowawca powinien akceptowa\u0107 b\u0142\u0119dy pope\u0142niane przez dzieci, a jednocze\u015bnie obserwowa\u0107 ich zachowania i poszukiwa\u0107 przyczyn nieprawid\u0142owo\u015bci,<\/li>
- prawo do w\u0142asno\u015bci – poszanowanie tego prawa jest konieczne zar\u00f3wno ze strony rodzic\u00f3w, jak i wychowawc\u00f3w. Dzieci nale\u017cy uczy\u0107, \u017ce maj\u0105 prawo do w\u0142asno\u015bci, ale powinny respektowa\u0107 je wobec innych,<\/li>
- prawo do tajemnicy – nawet najm\u0142odsze dzieci maj\u0105 tajemnice rodzinne, kole\u017ce\u0144skie oraz osobiste. Obowi\u0105zkiem doros\u0142ych jest ich szanowanie. Dzi\u0119ki takiej postawie nauczyciel uczy swojego podopiecznego, \u017ce s\u0105 sprawy, o kt\u00f3rych nie trzeba m\u00f3wi\u0107 wszystkim,<\/li>
- prawo do rado\u015bci – rado\u015b\u0107 jest nieod\u0142\u0105cznym elementem \u017cycia ka\u017cdego dziecka. Ma ono prawo do wychowywania si\u0119 w atmosferze pe\u0142nej mi\u0142o\u015bci i ciep\u0142a,<\/li>
- prawo do wypowiadania swoich my\u015bli i uczu\u0107 – wed\u0142ug koncepcji Janusza Korczaka <\/strong>dziecku nale\u017cy da\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wypowiadania swoich pogl\u0105d\u00f3w oraz emocji, a tak\u017ce przyjmowa\u0107 je stosownie do jego wieku i dojrza\u0142o\u015bci. Maluchy potrzebuj\u0105 tego, aby ich uczucia by\u0142y doceniane oraz akceptowane,<\/li>
- prawo do dnia dzisiejszego – dziecko \u017cyje obecn\u0105 chwil\u0105, liczy si\u0119 dla niego to, co tu i teraz, a nie przesz\u0142o\u015b\u0107 ani przysz\u0142o\u015b\u0107. <\/li><\/ul>\n\n\n\n
Metody wychowawcze Janusza Korczaka<\/h2>\n\n\n\n
My\u015bl\u0105 przewodni\u0105 pedagogiki Korczaka by\u0142o umo\u017cliwienie dzieciom rozwoju pe\u0142nej samorz\u0105dno\u015bci. Zaproponowane przez niego metody wychowawcze, kt\u00f3re stosowa\u0142 w Domu Sierot to mi\u0119dzy innymi: <\/p>\n\n\n\n
- s\u0105d kole\u017ce\u0144ski z kodeksem przebaczenia. Kodeks ten stanowi\u0142 podstaw\u0119 wychowania wg Korczaka<\/strong>. Przewa\u017caj\u0105c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 stanowi\u0142y paragrafy przebaczaj\u0105ce, a tylko niekt\u00f3re dotyczy\u0142y \u201ewyrok\u00f3w skazuj\u0105cych\u201d. S\u0105d zmierza\u0142 nie do kary, ale do poprawy zachowania dziecka. Posiedzenia odbywa\u0142y si\u0119 raz w tygodniu, a decyzj\u0119 podejmowano w drodze g\u0142osowania. Cz\u0142onkami zespo\u0142u orzekaj\u0105cego mog\u0142y by\u0107 tylko neutralne dzieci, kt\u00f3re nie zg\u0142osi\u0142y sprawy ani nie by\u0142y zapisane na \u017cadn\u0105, <\/li>
- rada samorz\u0105dowa – powo\u0142ana w celu zaspokajania potrzeb mieszka\u0144c\u00f3w w zwi\u0105zku ze zg\u0142oszonymi przez nich petycjami i pro\u015bbami. Rada regulowa\u0142a wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z doros\u0142ymi,<\/li>
- sejm dzieci\u0119cy – jego zadaniem by\u0142o przyjmowanie lub odrzucanie praw ustanowionych przez rad\u0119 samorz\u0105dow\u0105. Podejmowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c uchwa\u0142y w sprawie \u015bwi\u0105t i wa\u017cnych wydarze\u0144 w \u017cyciu wychowank\u00f3w. <\/li>
- system dy\u017cur\u00f3w – w pedagogice Korczaka<\/strong> celem dy\u017cur\u00f3w by\u0142o d\u0105\u017cenie do samorz\u0105dno\u015bci wychowank\u00f3w. Ka\u017cde dziecko pracowa\u0142o na terenie Domu Sierot, a jego obowi\u0105zki obejmowa\u0142y np. utrzymywanie czysto\u015bci i porz\u0105dku, pomoc w kuchni, pomoc s\u0142abszym w nauce, opiek\u0119 nad chorymi, odpowiedzialno\u015b\u0107 za porz\u0105dek podczas odrabiania lekcji, <\/li>
- skrzynka rzeczy znalezionych – jej celem by\u0142o nauczenie dziecka, \u017ce ka\u017cdy przedmiot ma swojego w\u0142a\u015bciciela. Znalezione rzeczy trafia\u0142y do skrzynki, a nast\u0119pnie do r\u0105k os\u00f3b, kt\u00f3re je zgubi\u0142y,<\/li>
- skrzynka na listy – umo\u017cliwia\u0142a porozumiewanie si\u0119 nie\u015bmia\u0142ych dzieci z wychowawcami. Dzieci pisa\u0142y na kartkach swoje za\u017calenia, pro\u015bby, pytania, troski oraz skargi,<\/li>
- gazetka \u201eMa\u0142y Przegl\u0105d\u201d – uczy\u0142a planowania pracy i \u015bmia\u0142o\u015bci w wyra\u017caniu swoich pogl\u0105d\u00f3w. <\/li><\/ul>\n\n\n\n
Pedagogika Korczaka – wady i zalety<\/h2>\n\n\n\n
Korczak stawia dziecko na r\u00f3wni z doros\u0142ym, zwraca uwag\u0119 na wa\u017cn\u0105 rol\u0119 rodzica w wychowaniu, a tak\u017ce zach\u0119ca do wi\u0119kszego zainteresowania prze\u017cyciami malucha. Metody wychowawcze Janusza Korczaka maj\u0105 z pewno\u015bci\u0105 bardzo wi\u0119cej zalet, ale nie s\u0105 wolne od wad. Korczakowski system wychowania<\/strong> nie przekona tych ludzi, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105 dziecko za istot\u0119 mniej warto\u015bciow\u0105 od doros\u0142ego. Szczeg\u00f3lne trudno\u015bci w zmianie postrzegania mog\u0105 mie\u0107 osoby o niskim wykszta\u0142ceniu<\/a>, konserwatywnych pogl\u0105dach, fanatycznej wierze oraz rodziny patologiczne. Du\u017cym problemem jest r\u00f3wnie\u017c despotyczna kadra pedagogiczna w niekt\u00f3rych szko\u0142ach, kt\u00f3ra stosuje rygor i system kar, zamiast dialogu opartego na wzajemnym zaufaniu.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
A co Ty uwa\u017casz na temat pedagogiki Janusza Korczaka i korczakowskich metod wychowawczych? Podziel si\u0119 swoj\u0105 opini\u0105 w komentarzu! ?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pedagogika Janusza Korczaka opiera si\u0119 na partnerstwie mi\u0119dzy dzieckiem a wychowawc\u0105, uznaniu podstawowych praw najm\u0142odszych, a tak\u017ce traktowaniu ich na r\u00f3wni z doros\u0142ymi. Sprawd\u017a, jakie s\u0105 metody korczakowskie i dowiedz si\u0119, dlaczego warto je stosowa\u0107 w domu i szkole. Kim by\u0142 Janusz Korczak? Najwa\u017cniejsze fakty z \u017cycia Janusz Korczak, a w\u0142a\u015bciwie Henryk Goldszmit, by\u0142 polsko-\u017cydowskim<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2552,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"amp_status":"","footnotes":""},"categories":[1421],"tags":[],"class_list":{"0":"post-2549","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-ciekawostki"},"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/policealna.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2549","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/policealna.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/policealna.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/policealna.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/policealna.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2549"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/policealna.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2549\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2555,"href":"https:\/\/policealna.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2549\/revisions\/2555"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/policealna.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2552"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/policealna.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2549"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/policealna.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2549"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/policealna.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2549"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}