Szwedzki system szkolnictwa jest jednym z najstarszych i najbardziej egalitarnych w Europie. Szwedzi zak\u0142adaj\u0105, \u017ce ka\u017cde dziecko, niezale\u017cnie od statusu spo\u0142ecznego i maj\u0105tkowego swojej rodziny, powinno mie\u0107 zapewniony dost\u0119p do edukacji. Szwedzkie plac\u00f3wki edukacyjne umo\u017cliwiaj\u0105 m\u0142odym ludziom doskona\u0142y start w przysz\u0142o\u015b\u0107, a zdobyte w nich dyplomy s\u0105 uznawane na ca\u0142ym \u015bwiecie. Sprawd\u017a, jak wygl\u0105da szko\u0142a w Szwecji i czym jeszcze charakteryzuje si\u0119 o\u015bwiata w tym kraju.<\/p>\n\n\n\n
System edukacji w Szwecji jest zdecentralizowany. Ramy prawne funkcjonowania o\u015bwiaty na wszystkich poziomach s\u0105 ustalane przez rz\u0105d. Z kolei gminy odpowiadaj\u0105 za organizacj\u0119 oraz prowadzenie kszta\u0142cenia w przedszkolach, klasach zerowych, szko\u0142ach podstawowych i \u015brednich II stopnia.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Szko\u0142y w Szwecji<\/strong> dziel\u0105 si\u0119 na pa\u0144stwowe oraz prywatne. Zar\u00f3wno jedne, jak i drugie s\u0105 bezp\u0142atne, jednak plac\u00f3wki prywatne mog\u0105 mie\u0107 w\u0142asne zasady dotycz\u0105ce przyjmowania uczni\u00f3w, podczas gdy szko\u0142y publiczne s\u0105 zobowi\u0105zane zapewni\u0107 miejsca wszystkim dzieciom z najbli\u017cszej okolicy. Plac\u00f3wki prywatne mog\u0105 tak\u017ce mie\u0107 okre\u015blony profil i charakter, na przyk\u0142ad artystyczny albo wyznaniowy.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Mi\u0119dzy szwedzkim a polskim systemem edukacji<\/a> zachodz\u0105 zasadnicze r\u00f3\u017cnice. Przede wszystkim od ucznia wymagana jest o wiele wi\u0119ksza odpowiedzialno\u015b\u0107 za w\u0142asne post\u0119py w nauce. Nie otrzymuje on prac domowych, ale musi samodzielnie przygotowywa\u0107 si\u0119 do zaj\u0119\u0107 i sprawdzian\u00f3w. Szwedzcy uczniowie nie odczuwaj\u0105 tak du\u017cej presji w zwi\u0105zku z egzaminami, dzi\u0119ki czemu osi\u0105gaj\u0105 wysokie wyniki. System nauczania w Szwecji nastawiony jest nie na realizacj\u0119 okre\u015blonych cel\u00f3w, ale wszechstronny rozw\u00f3j dziecka. <\/p>\n\n\n\n W klasach 1-5 stosowany jest opisowy system oceniania. Rodzic otrzymuje od nauczyciela informacj\u0119 o post\u0119pach ucznia oraz sugesti\u0119, co nale\u017cy zrobi\u0107, aby m\u00f3g\u0142 on nadrobi\u0107 zaleg\u0142o\u015bci lub rozwin\u0105\u0107 swoje umiej\u0119tno\u015bci. Oceny w formie stopni wystawiane s\u0105 dopiero od 6 klasy. Skala sk\u0142ada si\u0119 z liter od A (celuj\u0105ca), przez E (najni\u017csza zaliczaj\u0105ca) do F (niezaliczaj\u0105ca). Warto jednak podkre\u015bli\u0107, \u017ce w przypadku otrzymania F z jednego lub kilku przedmiot\u00f3w, dziecko i tak zalicza rok. W szwedzkich szko\u0142ach <\/strong>powtarzanie klasy mo\u017ce mie\u0107 miejsce wy\u0142\u0105cznie w wyj\u0105tkowych sytuacjach. <\/p>\n\n\n\n Rok szkolny w Szwecji trwa oko\u0142o 40 tygodni. Uczniowie rozpoczynaj\u0105 nauk\u0119 w po\u0142owie sierpnia, a ko\u0144cz\u0105 j\u0105 na pocz\u0105tku czerwca. Podobnie jak w Polsce, jest on podzielony na dwa semestry. W ich trakcie przewidziane s\u0105 ferie jesienne, zimowe i wielkanocne, a pomi\u0119dzy nimi przerwa bo\u017conarodzeniowa.<\/p>\n\n\n\n Szwedzki system edukacji dzieli si\u0119 na kilka etap\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n Przedszkole to pierwszy, nieobowi\u0105zkowy etap edukacji w Szwecji przeznaczony dla dzieci w wieku od 1 do 5 lat. Ka\u017cda gmina ma obowi\u0105zek zapewni\u0107 opiek\u0119 dla wszystkich maluch\u00f3w, kt\u00f3rych rodzice pracuj\u0105 lub si\u0119 ucz\u0105. Do bezp\u0142atnych przedszkoli mog\u0105 ucz\u0119szcza\u0107 dzieci od 3. roku \u017cycia w wymiarze do 15 godzin tygodniowo, nawet je\u015bli ich opiekunowie s\u0105 bezrobotni. <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Plac\u00f3wki p\u0142atne zapewniaj\u0105 opiek\u0119 ju\u017c od 1. roku \u017cycia, gdy opiekunowie pracuj\u0105, szukaj\u0105 pracy, ucz\u0105 si\u0119 lub przebywaj\u0105 na urlopie rodzicielskim. W zale\u017cno\u015bci od sytuacji rodzinnej maluch ma prawo przebywa\u0107 w przedszkolu do 15 lub 30 godzin tygodniowo. Op\u0142ata miesi\u0119czna za przedszkole w Szwecji<\/strong> uzale\u017cniona jest od dochodu rodzic\u00f3w oraz liczby dzieci – zni\u017cki przys\u0142uguj\u0105 na drugie i trzecie dziecko, a za czwarte i kolejne nie p\u0142aci si\u0119 w og\u00f3le. Maksymalny koszt za opiek\u0119 przedszkoln\u0105 wynosi oko\u0142o 660 z\u0142otych. Dok\u0142adne stawki ustalane s\u0105 przez poszczeg\u00f3lne gminy.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n W szwedzkich przedszkolach maluchy ucz\u0105 si\u0119 liter, cyfr, funkcjonowania w grupie oraz radzenia sobie z emocjami. Dla Szwed\u00f3w kluczowe jest r\u00f3wnie\u017c rozwijanie u dzieci warto\u015bci takich jak demokracja i tolerancja oraz kszta\u0142towanie \u015bwiadomo\u015bci ekologicznej. Popularno\u015bci\u0105 w tym kraju ciesz\u0105 si\u0119 le\u015bne przedszkola<\/a>, kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wn\u0105 ide\u0105 jest promowanie mi\u0142o\u015bci do natury, szacunku do \u015brodowiska naturalnego, a tak\u017ce promowanie traktowania dziecka jak naturalnego odkrywcy i na\u015bladowcy. <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Klasa zerowa jest obowi\u0105zkowa od 2018 roku dla wszystkich sze\u015bciolatk\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n W Szwecji obowi\u0105zkiem szkolnym obj\u0119te s\u0105 dzieci od 6. do 16. roku \u017cycia. Obligatoryjna nauka trwa zatem 10 lat, tak samo, jak w szkole w Danii<\/a> i Norwegii. Szwedzka podstaw\u00f3wka obejmuje 9 klas i dzieli si\u0119 na 3 etapy: wczesnoszkolny (klasy 1-3 dla dzieci w wieku 7-10 lat), \u015bredni (klasy 4-6 dla dzieci w wieku 10-13 lat) i wy\u017cszy (klasy 7-9 dla m\u0142odzie\u017cy w wieku 13-16 lat). <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n W szkole podstawowej w Szwecji<\/strong> uczniowie odbywaj\u0105 zaj\u0119cia z przedmiot\u00f3w takich jak j\u0119zyk szwedzki, matematyka, wychowanie fizyczne, j\u0119zyk angielski, r\u0119kodzie\u0142o, sztuka, technika, fizyka, chemia, biologia, historia, wiedza o spo\u0142ecze\u0144stwie, geografia, religia oraz zaj\u0119cia gospodarstwa domowego. W sz\u00f3stej klasie wybieraj\u0105 oni dodatkowy j\u0119zyk obcy – wi\u0119kszo\u015b\u0107 szk\u00f3\u0142 oferuje niemiecki, francuski i hiszpa\u0144ski.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Ucz\u0119szczanie do podstaw\u00f3wki jest bezp\u0142atne, zar\u00f3wno w przypadku plac\u00f3wek publicznych, jak i prywatnych. Uczniowie otrzymuj\u0105 darmowe materia\u0142y edukacyjne, przybory szkolne, podr\u0119czniki i ksi\u0105\u017cki. Wydawane s\u0105 im r\u00f3wnie\u017c posi\u0142ki – ze wzgl\u0119d\u00f3w zdrowotnych, religijnych lub \u015bwiatopogl\u0105dowych, rodzice mog\u0105 wnioskowa\u0107 o specjalne obiady dla swoich pociech. Podobnie jak w szkole w Finlandii<\/a>, plac\u00f3wka pokrywa wszystkie koszty wycieczek i wyj\u015b\u0107 do instytucji kultury (kin, teatr\u00f3w) organizowanych w czasie zaj\u0119\u0107. Uczniowie maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c zapewniony bezp\u0142atny transport do szko\u0142y. <\/p>\n\n\n\n Na zako\u0144czenie klas 3., 6. i 9. przeprowadzane s\u0105 egzaminy z j\u0119zyka szwedzkiego, matematyki oraz innych przedmiot\u00f3w. Wyniki nie maj\u0105 jednak wp\u0142ywu na ocen\u0119 ko\u0144cow\u0105, a jedynie stanowi\u0105 jej sk\u0142adow\u0105. Po uzyskaniu \u015bwiadectwa uko\u0144czenia szko\u0142y podstawowej absolwent mo\u017ce kontynuowa\u0107 nauk\u0119 w szkole \u015bredniej II stopnia. <\/p>\n\n\n\n W szko\u0142ach \u015brednich w Szwecji dost\u0119pnych jest 18 krajowych program\u00f3w nauczania: 6 przygotowuj\u0105cych do podj\u0119cia nauki na uczelni wy\u017cszej oraz 12 zawodowych. Podstawowym warunkiem, jaki nale\u017cy spe\u0142ni\u0107, aby zosta\u0107 przyj\u0119tym, s\u0105 pozytywne oceny z j\u0119zyka szwedzkiego, angielskiego oraz matematyki. W przypadku kierunk\u00f3w zawodowych kandydat musi dodatkowo posiada\u0107 wysokie stopnie z pi\u0119ciu innych przedmiot\u00f3w, czyli \u0142\u0105cznie o\u015bmiu. Je\u015bli z kolei chodzi o programy akademickie, pod uwag\u0119 brane s\u0105 dobre oceny z dodatkowych dziewi\u0119ciu przedmiot\u00f3w, czyli \u0142\u0105cznie dwunastu.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n System szkolnictwa w Szwecji <\/strong>zak\u0142ada, \u017ce ka\u017cdy z 18 kierunk\u00f3w trwa trzy lata. Nauka polega na ucz\u0119szczaniu na wybrane kursy, kt\u00f3re uczniom oferuje ich program. Istniej\u0105 jednak przedmioty wsp\u00f3lne dla wszystkich. S\u0105 to j\u0119zyk angielski, j\u0119zyk szwedzki, matematyka, historia, wiedza o spo\u0142ecze\u0144stwie, wychowanie fizyczne, religioznawstwo i nauki \u015bcis\u0142e. Pod koniec ka\u017cdego programu, ucze\u0144 musi zaliczy\u0107 prac\u0119 ko\u0144cow\u0105, kt\u00f3ra podsumowuje jego edukacj\u0119 w szkole \u015bredniej.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Osoby, kt\u00f3re w przysz\u0142o\u015bci chc\u0105 podj\u0105\u0107 studia, mog\u0105 zdecydowa\u0107 si\u0119 na nast\u0119puj\u0105ce kierunki:<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Z kolei te osoby, kt\u00f3re chc\u0105 by\u0107 dobrze przygotowane do \u017cycia zawodowego i zdoby\u0107 bieg\u0142o\u015b\u0107 w konkretnej profesji, mog\u0105 wybiera\u0107 spo\u015br\u00f3d program\u00f3w takich jak:<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Wyb\u00f3r kierunku zawodowego nie przekre\u015bla jednak drogi na studia. Szwedzki system edukacji <\/strong>umo\u017cliwia uczniom zawod\u00f3wek zdobycie podstawowych uprawnie\u0144 kwalifikuj\u0105cych do podj\u0119cia studi\u00f3w wy\u017cszych. Do ich otrzymania niezb\u0119dne jest uko\u0144czenie konkretnych kurs\u00f3w.<\/p>\n\n\n\nSystem oceniania w Szwecji<\/h3>\n\n\n\n
Rok szkolny w Szwecji<\/h3>\n\n\n\n
System edukacyjny w Szwecji – etapy<\/h2>\n\n\n\n
Edukacja przedszkolna i zer\u00f3wka<\/h3>\n\n\n\n
Szko\u0142a podstawowa i szko\u0142a \u015brednia I stopnia<\/h3>\n\n\n\n
Szko\u0142a \u015brednia II stopnia<\/h3>\n\n\n\n
Studia w Szwecji<\/h2>\n\n\n\n