Wyniki matur nie zawsze rozwiewają wszystkie wątpliwości. Zdarza się, że liczba punktów jest niższa od oczekiwanej albo pojawiają się pytania dotyczące sposobu ocenienia odpowiedzi. W takich sytuacjach warto wiedzieć, kiedy możliwe jest odwołanie od wyniku matury. Wyjaśniamy, jak wygląda wgląd do pracy maturalnej i jakie kroki można podjąć, aby zweryfikować ocenę egzaminu.
Niezdana matura – opcje
Niezdany egzamin maturalny nie zawsze oznacza konieczność czekania kolejnego roku na następną szansę. Wszystko zależy od tego, z ilu przedmiotów nie udało się uzyskać wymaganych wyników oraz z jakiego powodu matura zakończyła się niepowodzeniem. Osoby, które nie zdały jednego egzaminu obowiązkowego, zazwyczaj mają możliwość przystąpienia do poprawki w sierpniu. Jeżeli natomiast niepowodzenie dotyczy większej liczby przedmiotów obowiązkowych, ponowne podejście do matury następuje w kolejnej sesji egzaminacyjnej.
Problemem nie zawsze jest rzeczywiście niezdany egzamin. Czasami przyczyną rozczarowania okazuje się zaniżony wynik matury, wynikający z błędu w zliczeniu punktów lub odmiennej interpretacji odpowiedzi przez egzaminatora. W takiej sytuacji nie należy od razu zakładać, że wynik jest ostateczny. Przepisy przewidują możliwość zweryfikowania go.
Odwołanie od wyniku matury
Pierwszym krokiem do odwołania od wyniku matury jest złożenie wniosku o wgląd do pracy maturalnej, ponieważ dopiero po zapoznaniu się z ocenionym arkuszem można ocenić, czy istnieją podstawy do dalszych działań.
Wniosek składa się do właściwej OKE (Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej), która odpowiadała za sprawdzenie danego egzaminu. Można to zrobić po ogłoszeniu wyników matur. Czas na to wynosi 6 miesięcy od dnia ogłoszenia wyników. Komisje rozpatrują zgłoszenia według kolejności wpływu, a wcześniejszy termin wglądu może mieć znaczenie dla osób uczestniczących w rekrutacji na studia.
Samo złożenie wniosku nie wiąże się z żadnym ryzykiem. Jeżeli po analizie pracy okaże się, że ocena została przeprowadzona prawidłowo, wynik pozostaje bez zmian. Jeżeli jednak zostaną zauważone nieprawidłowości, można wystąpić o ponowne sprawdzenie arkusza. Na ten ruch mamy już tylko 2 dni od wglądu.
Co daje wgląd do pracy maturalnej?
Wgląd do pracy maturalnej pozwala dokładnie sprawdzić, w jaki sposób egzamin został oceniony. To jedyny moment, w którym można zobaczyć własny arkusz oraz zweryfikować przyznaną punktację. Podczas przeglądania pracy warto zwrócić uwagę przede wszystkim na kilka elementów. Należy sprawdzić:
- czy wszystkie zadania zostały ocenione;
- czy punkty zostały prawidłowo wpisane przy każdym zadaniu;
- czy suma punktów zgadza się z wynikiem widniejącym na świadectwie.
Zdarzają się również sytuacje, w których pojawiają się wątpliwości dotyczące oceny odpowiedzi otwartych. W czasie wglądu można wykonywać zdjęcia swojej pracy oraz sporządzać notatki. To bardzo pomocne, ponieważ późniejsza analiza w spokojnych warunkach pozwala dokładniej ocenić, czy rzeczywiście doszło do błędu.
Jeżeli okaże się, że doszło jedynie do pomyłki przy liczeniu punktów, sprawa zwykle jest prostsza. W przypadku sporu dotyczącego oceny merytorycznej konkretnej odpowiedzi konieczne jest natomiast przygotowanie uzasadnienia i wskazanie, dlaczego odpowiedź powinna zostać oceniona inaczej.
Niezdany egzamin maturalny – jak się odwołać?
Jeżeli analiza pracy wskazuje, że wynik może być nieprawidłowy, kolejnym etapem jest złożenie wniosku o weryfikację punktacji, czyli o ponowne sprawdzenie arkusza.
We wniosku należy wskazać konkretne zadania, których dotyczy odwołanie, oraz uzasadnić swoje stanowisko. W przypadku błędów rachunkowych wystarczy wskazać miejsce pomyłki. Jeżeli zastrzeżenia dotyczą oceny odpowiedzi otwartej, uzasadnienie powinno być bardziej szczegółowe i odnosić się do treści zadania, zasad oceniania lub innych wiarygodnych źródeł potwierdzających poprawność odpowiedzi.
Po otrzymaniu wniosku OKE przeprowadza ponowną weryfikację. Błędy w zliczeniu punktów mogą zostać sprawdzone bezpośrednio przez komisję. Kwestie merytoryczne analizuje inny egzaminator niż ten, który oceniał pracę po raz pierwszy. Jeżeli odwołanie zostanie uznane, zdający otrzymuje nowe świadectwo maturalne albo aneks z poprawionym wynikiem. Procedura nie wiąże się z ryzykiem obniżenia liczby punktów. W wyniku ponownej oceny można jedynie utrzymać dotychczasowy rezultat lub go poprawić.
Co, gdy odwołanie od matury nie przyniesie skutku?
Negatywna decyzja OKE nie zawsze kończy całą procedurę. W określonych przypadkach możliwe jest skierowanie sprawy do Kolegium Arbitrażu Egzaminacyjnego, które rozpatruje odwołania dotyczące oceny zadań otwartych. Na złożenie takiego wniosku obowiązuje krótki termin, dlatego warto wcześniej przygotować argumentację oraz zgromadzić materiały potwierdzające swoje stanowisko. Kolegium analizuje sprawę niezależnie od wcześniejszej decyzji komisji egzaminacyjnej, a jego rozstrzygnięcie jest ostateczne.
Choć nie każda procedura kończy się zmianą wyniku, statystyki pokazują, że część wniosków prowadzi do przyznania dodatkowych punktów. Z tego względu, gdy istnieje podejrzenie zaniżonego wyniku matury, warto skorzystać z tej opcji. Osoby, którym nie udało się uzyskać świadectwa dojrzałości, nie pozostają bez możliwości dalszego kształcenia. Jednym z rozwiązań jest szkoła policealna, do której przyjęcie nie wymaga zdanej matury, a jedynie ukończenia szkoły średniej. Nie zmienia to jednak faktu, że dla kandydatów planujących studia każdy dodatkowy punkt z egzaminu maturalnego może mieć bardzo duże znaczenie.
